Przedmiotem opracowania była ocena możliwości wykonania studni, która mogłaby zaopatrywać w wodę planowane osiedle obejmujące 4 budynki mieszkalne jednorodzinne na działce (nr zastrz.) Mokrzyskach, gmina Brzesko. Analiza obejmowała budowę geologiczną, występowanie wód podziemnych, kierunek ich przepływu, wydajność istniejących studni oraz jakość ujmowanych wód.
Najważniejsze wyniki analizy
dostępne dane wskazują, że przewidywane zapotrzebowanie na wodę może zostać zaspokojone zarówno przez jedno ujęcie obsługujące wszystkie budynki, jak i przez indywidualne ujęcia dla poszczególnych budynków. Ostateczny wybór wariantu powinien uwzględniać również uwarunkowania techniczne, własnościowe i formalnoprawne inwestycji.
Lokalizacja inwestycji
Teren badań znajduje się w miejscowości Mokrzyska,
gmina Brzesko, powiat brzeski, województwo małopolskie.
Analizowana działka nr (zastrz.) jest obecnie niezabudowana i ma kształt nieregularnego wieloboku. Od południa przylega do ulicy Skotnik.
Powierzchnia terenu wykazuje spadek w kierunku północnym.
Rzędne terenu w obrębie działki wynoszą około 197–203 m n.p.m.
Budowa geologiczna
W rejonie inwestycji występują przede wszystkim osady
czwartorzędowe, reprezentowane przez piaski i żwiry
plejstoceńskie związane ze Zlodowaceniem Południowopolskim.
Ich miąższość wynosi generalnie około 5–10 m,
lokalnie może dochodzić do około 20 m.
Poniżej osadów czwartorzędowych występują osady mioceńskie
(trzeciorzędowe), reprezentowane przez utwory ilasto-piaszczyste
warstw chodenickich i grabowieckich. Ich łączna miąższość przekracza
100 m.
występujące w rejonie inwestycji piaszczyste i żwirowe
warstwy wodonośne oraz piaszczyste pakiety występujące
w obrębie osadów mioceńskich.
Wody podziemne
Trzeciorzędowy poziom wodonośny
Cały teren badań znajduje się w obrębie jednostki hydrogeologicznej
3bTrI. Poziom ten związany jest z piaszczysto-
mułowcowo-łupkowymi utworami mioceńskimi.
Wodonośne osady mioceńskie nie tworzą jednolitej warstwy, lecz są
związane głównie z soczewkowymi wystąpieniami materiału piaszczystego.
Średnią miąższość warstwy wodonośnej przyjęto na poziomie około
22 m, natomiast średni współczynnik filtracji
określono na około 4,5 m/24 h.
Czwartorzędowa warstwa wodonośna
W rejonie inwestycji występuje również płytka, czwartorzędowa
warstwa wodonośna związana z piaskami i żwirami.
Nie została ona wydzielona jako oficjalna jednostka hydrogeologiczna
ze względu na lokalne nieciągłości, jednak jest ujmowana przez
istniejące studnie.
Istniejące studnie w okolicy
Analiza danych dotyczących istniejących ujęć pozwala określić
orientacyjne parametry studni występujących w rejonie inwestycji.
| Poziom wodonośny | Głębokość studni | Wydajność | Głębokość zwierciadła wody |
|---|---|---|---|
| Trzeciorzędowy | >15–30 m | 1,7–6,2 m³/h | 1–5 m |
| Czwartorzędowy | 6–15 m | 4,3–12 m³/h | 10–17 m |
Prognozowane zapotrzebowanie na wodę
Dla osiedla obejmującego 4 budynki jednorodzinne przyjęto
3–4 mieszkańców na budynek oraz jednostkowe
zużycie wody na poziomie 0,10–0,15 m³/osobę/dobę.
średnie prognozowane zapotrzebowanie dobowe
średnie zapotrzebowanie godzinowe
maksymalne zapotrzebowanie godzinowe przy Nh = 3,5
Podane wartości dotyczą wyłącznie zużycia bytowego. W przypadku
uwzględnienia dodatkowych potrzeb wodnych przyjęte wartości należy
zwiększyć zgodnie z założeniami opracowania.
Czy jedna studnia wystarczy dla całego osiedla?
Tak – dostępne dane hydrogeologiczne wskazują na możliwość
zastosowania jednego ujęcia dla wszystkich 4 budynków.
Alternatywnie możliwe jest wykonanie indywidualnych ujęć dla
poszczególnych budynków. Wybór rozwiązania powinien zostać
przeanalizowany pod kątem warunków technicznych, własnościowych
oraz formalnoprawnych.
Przewidywana wydajność studni
Na podstawie wydajności studni istniejących w sąsiedztwie można uznać
za prawdopodobne uzyskanie w projektowanym ujęciu wydajności
co najmniej 0,5 m³/h.
Jest to jednak wartość prognozowana. Ostateczną wydajność
eksploatacyjną należy określić na podstawie próbnego pompowania
wykonanego po odwierceniu studni.
Kierunek przepływu wód podziemnych
W rejonie badanego terenu wody podziemne przepływają generalnie
z południa na północ, z lokalnymi odchyleniami
w kierunku północno-wschodnim i północno-zachodnim.
Jakość wód podziemnych
Wody czwartorzędowe
Wody związane z utworami czwartorzędowymi charakteryzują się
znacznym zróżnicowaniem jakości. Dominują wody średniej i niskiej
jakości, zaliczane przede wszystkim do II i III klasy.
Charakterystyczne są podwyższone stężenia żelaza i manganu.
Lokalnie występują również podwyższone zawartości związków azotu.
że woda będzie automatycznie nadawała się do spożycia.
Przy projektowaniu ujęcia przeznaczonego do zaopatrzenia ludzi
konieczne jest wykonanie odpowiednich badań jakości wody.
Wody trzeciorzędowe
Wody związane z poziomem trzeciorzędowym wykazują ogólnie
lepszą jakość fizykochemiczną niż wody czwartorzędowe.
W dostępnych analizach przeważają wody średniej jakości, jednak
stwierdzono również wodę o wysokiej jakości.
Oddziaływanie projektowanej studni
Przy założeniu, że zasięg oddziaływania projektowanego ujęcia
nie przekroczy około 100 m, nie przewiduje się
istotnego wpływu projektowanego poboru na istniejące ujęcia
zlokalizowane w odległości ponad 1 km.
Rzeczywisty zasięg oddziaływania powinien zostać zweryfikowany
na podstawie parametrów hydraulicznych warstwy wodonośnej oraz
wyników próbnego pompowania.
Wymagania dotyczące lokalizacji studni
Przy lokalizacji studni należy zachować wymagane odległości
od potencjalnych źródeł zanieczyszczenia oraz granic terenu.
W opracowaniu wskazano następujące minimalne odległości:
- 5 m – od granicy działki
- 7,5 m – od osi rowu przydrożnego
- 15 m – od budynków inwentarskich oraz określonych szczelnych urządzeń
- 30 m – od najbliższego przewodu rozsączającego oczyszczone ścieki biologicznie
- 70 m – od nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt, określonych przewodów rozsączających oraz granicy pola filtracyjnego
Szczegółowe wymagania dotyczące lokalizacji studni należy każdorazowo
zweryfikować w odniesieniu do aktualnych przepisów oraz konkretnego
sposobu zagospodarowania działki.
Co należy zrobić przed wykonaniem studni?
- Przeanalizować możliwe lokalizacje studni na działce.
- Uwzględnić położenie istniejących i projektowanych źródeł potencjalnego zanieczyszczenia.
- Określić docelowy wariant zaopatrzenia osiedla – jedna studnia lub kilka ujęć.
- Wykonać prace geologiczne/hydrogeologiczne zgodnie z wymaganiami dla projektowanego ujęcia.
- Po wykonaniu otworu przeprowadzić próbne pompowanie.
- Na podstawie wyników pompowania określić rzeczywistą wydajność eksploatacyjną studni.
- W przypadku wykorzystania wody do spożycia wykonać badania laboratoryjne jakości wody.
Podsumowanie
Warunki hydrogeologiczne w rejonie Mokrzysk wskazują na
możliwość wykonania ujęcia wód podziemnych dla planowanego
osiedla 4 budynków jednorodzinnych.
W rejonie inwestycji występują zarówno czwartorzędowe utwory
piaszczysto-żwirowe, jak i trzeciorzędowe utwory wodonośne
związane z piaszczystymi pakietami w obrębie osadów mioceńskich.
Dane dotyczące istniejących studni wskazują na możliwość uzyskania
wydajności znacznie przekraczającej prognozowane potrzeby bytowe
planowanego osiedla. Jednocześnie ostateczne parametry projektowanego
ujęcia muszą zostać potwierdzone w wyniku wykonanych prac terenowych
i próbnego pompowania.
Potrzebujesz prognozy dla studni, opinii hydrogeologicznej dla domu lub kilku budynków?
Wykonujemy analizy warunków hydrogeologicznych, opinie dotyczące możliwości wykonania studni oraz dokumentacje związane z ujęciami wód podziemnych.
tel. 665 295 880